Czy Herman von Balk powinien wrócić na cokół? To kwestia, która stanie się przedmiotem wielkiego starcia podczas Turnieju Debat Oksfordzkich, organizowanych przez Polskie Towarzystwo Historyczne Oddział Elbląg, Warmińsko-Mazurską Bibliotekę Pedagogiczną w Elblągu i II Liceum Ogólnokształcące w Elblągu dnia 20 kwietnia 2026 r. Nasze Szkolne Koło Debat zgłosiło dwie drużyny, które podjąwszy rękawicę, wystąpi w kolejnej w tym roku szkolnym batalii w formacie oksfordzkim. Honorowy patronat nad wydarzeniem objął Prezydent Miasta Elbląga dr Michał Missan.
Debatanci zmierzą się z najbardziej polaryzującymi kwestiami dotyczącymi przeszłości naszego miasta. Dwa nasze zespoły z klas 1b i 3a przyjęły zaproszenie do Turnieju i od ponad miesiąca przygotowują się do starcia na argumenty, elegancję słowa i logiczne myślenie. Do tej pory rozważali merytoryczne względy za i przeciw, przeprowadzając głęboką analizę historyczną i rozpatrując współczesne poczucie tożsamości mieszkańców Elbląga. Losowanie przesądziło o kierunku dalszych przygotowań. Dnia 2 kwietnia w Wielką Środę odbyło się w Bibliotece Pedagogicznej w Elblągu uroczyste rozstrzygnięcie, jakie strony przypadną zgłoszonym szkołom w tym Turnieju Debat Oksfordzkich.
Po emocjonującym losowaniu ról w debacie znamy już wstępny układ sił. Wiadomo, że nasze zespoły staną się obrońcami tezy, że pomnik Hermana von Balka powinien powrócić na swój historyczny cokół. Dwie nasze drużyny w roli Propozycji podejmą się wyzwania przekonania o słuszności powrotu monumentu, a wcześniej w rundach eliminacyjnych będą rzecznikami tez o znaczeniu dziedzictwa krzyżackiego i niemieckiego dla budowania tożsamości miasta. Tym samym zgromadzone argumenty Opozycji trzeba będzie zneutralizować. Wylosowanie roli Propozycji w temacie tak kontrowersyjnym jak powrót Hermana von Balka oznacza, że nasi debatanci muszą stać się mistrzami dojrzałej narracji i nowoczesnej perspektywy. Już niebawem, 20 kwietnia okaże się, czyje racje przekonają sędziów, a wynik Turnieju rozstrzygnie, czy Herman von Balk to fundament naszej lokalnej historii, czy cień.
Pierwszą drużynę, której opiekunami są Adrianna Adamek-Świechowska i Monika Andrzejczyk, tworzą: Aleks Linsztet, Kacper Sokołowski, Oliwier Słomczyńki, Maja Tworus, natomiast drugą, jakiej opiekunem jest Adrianna Adamek-Świechowska, stanowią: Zuzanna Grygun, Szymon Flis, Antonina Sawicka, Gabriela Zając.
Jako Strona Propozycji staniemy przed trudnymi pytaniami: czy można oddzielić budowniczego od zdobywcy, czy historia miasta zaczyna się w 1945 roku, czy może setki lat wcześniej. Chcemy dowieść, że przywrócenie upamiętnienia założyciela naszych miast (m.in. Torunia i Elbląga) to nie hołd dla ideologii, lecz akt historycznej dojrzałości. Debata odbędzie się w formacie oksfordzkim, co gwarantuje wysoką kulturę wypowiedzi i czas na rzetelną argumentację obu stron.
Zapraszamy na wyjątkowe starcie na argumenty, w którym zmierzymy się z jednym z najbardziej kontrowersyjnych tematów naszej lokalnej polityki pamięci.
Tekst – Adrianna Adamek-Świechowska
